Economische ontwikkelingen en uw pensioen
Zowel in het oude als in het nieuwe pensioenstelsel wordt uw pensioen belegd. Daardoor zijn pensioenen afhankelijk van economische ontwikkelingen. Als het goed gaat met de economie, kunnen pensioenen stijgen. Als het minder goed gaat, kan uw pensioen ook lager worden.
Om te voorkomen dat daardoor de pensioenen te veel omlaag gaan, zijn er extra regels. Welke regels voor uw pensioen gelden, hangt af van uw pensioenuitvoerder en de afspraken over uw pensioen.
Pensioenuitvoerders streven ernaar dat iedereen een goed pensioen krijgt. Dat geldt voor mensen die nog werken en voor mensen die al met pensioen zijn. Ze kijken niet alleen naar de korte termijn, maar vooral naar de lange termijn. Dat kan 10, 20 jaar of nog langer zijn. Bij de beleggingen wordt rekening gehouden met uw leeftijd.
Op verschillende manieren wordt belegd: aandelen, leningen aan overheden en in bedrijven, grondstoffen, wegen, windenergie, winkelcentra en huizen. Dit gebeurt in Nederland en andere landen. Doordat het geld op veel manieren wordt belegd, worden grote gevolgen van schommelingen in de economie gespreid en hebben ze minder invloed op uw pensioen. Sommige beleggingen leveren minder op, andere juist meer.
Als de economie tegenzit, kan dit invloed hebben op uw pensioen.
- Bij pensioenfondsen kan een gezamenlijke reserve worden gebruikt om de gevolgen kleiner te maken.
- Verzekeraars en PPI’s gebruiken geen gezamenlijke reserve. Zij proberen schommelingen in de economie te beperken met hun manier van beleggen. Soms kunnen mee- en tegenvallers verspreid worden over meerdere jaren. Op uw pensioendatum is er meestal een keuze tussen een vaste of een variabele pensioenuitkering. De pensioenregeling kan u ook keuzes bieden met hoeveel risico er voor u wordt belegd. De verzekeraar of PPI helpt u om te bepalen welke manier van beleggen bij u past. Bij een vaste uitkering verandert uw pensioen niet meer mee met de economie. Uw pensioen in euro’s blijft gelijk, ook al de economie beter of slechter gaat, maar stijgt niet mee met de inflatie.
Bent u al met pensioen? Dan wordt de hoogte van uw pensioen meestal één keer per jaar bepaald. Veranderingen op de beurs hebben daarom niet direct invloed op uw pensioen.
Ja. Pensioenuitvoerders hoeven schommelingen in de economie niet meteen volledig door te voeren in uw pensioen. Mee- en tegenvallers mogen zij verdelen over meerdere jaren. Zo hebben schommelingen in de economie minder grote invloed op uw pensioen. Dit helpt om grote schommelingen in uw pensioen te voorkomen. De mee- en tegenvallers van ieder jaar mogen over maximaal 10 jaar worden gespreid.
U kunt bij uw pensioenuitvoerder vragen welke afspraken werkgevers en werknemers hebben gemaakt over hoe de resultaten van de beleggingen worden gespreid.
In het algemeen verwachten pensioenuitvoerders dat uw pensioen over de lange termijn eerder stijgt dan daalt. Een inschatting van de hoogte van uw pensioen vindt u op mijnpensioenoverzicht.nl of in de mijn-omgeving van uw pensioenuitvoerder. Wat er precies gebeurt als de economie jaren achter elkaar tegenzit, hangt af van uw pensioenuitvoerder.
- Bij een pensioenfonds:
Als de economie jaren achter elkaar tegenzit en de reserve leeg is, kan uw pensioenuitkering lager worden. Ook als u werkt, kan uw pensioenopbouw minder worden als de economie jaren achter elkaar tegenzit. Ook onder de oude regels kon dit gebeuren.
Als de reserve gebruikt is, moet deze weer worden aangevuld. Werkgevers en werknemers hebben hier afspraken over gemaakt. In een heel slecht economisch scenario kan het gebeuren dat de reserve onvoldoende is om een verlaging te voorkomen. Dan kan het pensioen flink omlaag gaan. - Bij een verzekeraar of PPI:
Als de economie jaren achter elkaar tegenzit, kunnen beleggingen langere tijd minder opleveren of in waarde dalen. Dit kan ervoor zorgen dat uw pensioen minder snel groeit of lager wordt. Er is geen gezamenlijke reserve om deze gevolgen op te vangen.
Verzekeraars en PPI’s proberen deze schommelingen te beperken. Ze spreiden beleggingen en verdelen resultaten over meerdere jaren. Zij houden ook rekening met uw pensioendatum. Het risico van beleggen wordt kleiner naarmate uw pensioendatum dichterbij komt. In de meeste gevallen kunt u tot u met pensioen gaat zelf kiezen hoe wordt belegd: voorzichtig of met meer risico. Langdurige economische tegenvallers kunnen gevolgen hebben voor uw pensioen. Uw pensioen kan dalen of minder stijgen dan verwacht.
De antwoorden hieronder gelden alleen als u pensioen opbouwt via een pensioenfonds.
U kunt bij uw pensioenfonds navragen of uw nieuwe pensioenregeling een reserve heeft. Deze reserve heet ook wel een solidariteitsreserve of risicodelingsreserve. De reserve is bedoeld om financiële schommelingen beter op te vangen en pensioenen stabieler te houden.
Heeft uw pensioenfonds een reserve? U kunt bijvoorbeeld vragen naar:
- Hoe de reserve wordt gebruikt om uw pensioen aan te vullen als u nog werkt.
- Hoe de reserve wordt gebruikt als u al met pensioen bent.
- Of de reserve op dit moment vol is. Is dat niet zo? Vraag dan welke afspraken er zijn om de reserve weer aan te vullen.
Heeft u een solidaire premieregeling? Dan heeft uw pensioenfonds een reserve. Dit is een gezamenlijke reserve voor alle deelnemers. Als het goed gaat met de economie, stopt het pensioenfonds geld in de reserve. Als de economie tegenvalt, wordt deze reserve gebruikt.
Maar de reserve moet gevuld worden. Dit gebeurt met inleg voor uw pensioen en dat van andere deelnemers, en met opbrengsten van beleggingen. Hierdoor is er dus minder pensioenopbouw dan er zou zijn zonder deze reserve.
Werkgevers en werknemers hebben afspraken gemaakt over hoe hoog de reserve moet zijn en hoe die wordt gevuld. U kunt bij uw pensioenfonds navragen welke afspraken er zijn over het vullen van die gezamenlijke reserve.
Heeft u een flexibele premieregeling? Dan heeft uw pensioenfonds vaak ook een reserve. U kunt dit navragen bij uw pensioenfonds.
Werkgevers en werknemers hebben samen afspraken gemaakt over hoe een pensioenfonds de gezamenlijke reserve kan gebruiken. Deze afspraken kunnen per pensioenfonds verschillen.
De reserve is bedoeld om financiële schommelingen beter op te vangen. Als het slecht gaat met de economie, kan de reserve bijvoorbeeld worden gebruikt om te zorgen dat de pensioenen van gepensioneerden minder (vaak) omlaag gaan. Ook kan de reserve worden gebruikt om de pensioenopbouw van werkenden aan te vullen als de beleggingen tegenvallen.
De afspraken over het gebruik van de reserve moeten evenwichtig zijn. Het mag niet zo zijn dat de ene groep nadeel of voordeel heeft en de andere groep niets.
Uw pensioenfonds kan u meer vertellen over de afspraken die zijn gemaakt over het gebruik van de gezamenlijke reserve.
In de volgende video vertellen we u wat de invloed is van de economische ontwikkelingen op uw pensioen, in goede en minder goede tijden.

[Beeldtitel]
Pensioen en economische ontwikkelingen
Pensioenduidelijkheid.nl
[voice-over]
Als het goed of slecht gaat met de economie, wat betekent dat dan voor uw pensioen? Pensioenen zijn afhankelijk van economische ontwikkelingen. Hoe beter die ontwikkelingen, hoe hoger uw pensioen kan worden.
De afgelopen twintig jaar is het steeds beter gegaan met onze economie. Ook in de komende 30 jaar verwachten we dat de economie zal groeien. Dit is goed nieuws voor de pensioenen beleggingen leveren op de lange termijn meer op en al uw pensioeneuro's worden meer waard. U kunt dus meer pensioen per maand krijgen.
Maar het kan ook een periode slechter gaan met de economie. Om te voorkomen dat daardoor de pensioenen tijdelijk te veel omlaag gaan, zijn er regels.
Als eerst:
Als u bijna met pensioen gaat of al bent, dan wilt u meer zeker zijn van uw verwachte pensioen per maand. Daarom wordt voor u met minder risico belegd. Dan beweegt uw verwachte pensioen steeds minder naarmate u ouder wordt.
Bent u jong?
Dan kunt u meer risico dragen want als de economie tijdelijk tegenzit, dan kan langer met uw pensioen worden belegd om dat te herstellen. Wanneer er meer risico wordt genomen met uw pensioen, is er ook de verwachting op een hoger pensioen.
Ten tweede:
mee- en tegenvallers van de pensioenuitkering kunnen worden gespreid in de tijd. En daardoor blijft de hoogte van de pensioen stabieler. Werkgevers en werknemers spreken onderling af of ze dit willen.
Tot slot:
Als u bij een pensioenfonds zit, dan spreken werkgevers en werknemers in de meeste gevallen af om een buffer aan te houden voor financiële tegenvallers. Bijvoorbeeld als beleggingsresultaten tijdelijk tegenvallen. Deze buffer kan gebruikt worden om de pensioenen aan te vullen. Met deze regels wordt er goed voor uw pensioen gezorgd.
Op www.mijnpensioenoverzicht.nl kunt u zien waar u pensioen heeft opgebouwd en wat uw verwachte pensioen is.
[Eindleader]
pensioenduidelijkheid.nl
Deze informatie wordt u aangeboden door vakbonden, werkgeversorganisaties, pensioenuitvoerders en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.