Compensatie

Voor sommige deelnemers die pensioen opbouwen bij een pensioenfonds kan de overstap naar de nieuwe regels minder gunstig zijn. Ze hebben jarenlang meebetaald aan het pensioen van oudere deelnemers. Onder de nieuwe regels krijgen ze geen bijdrage aan hun pensioenopbouw van de jongere deelnemers. Om dit op te lossen kunnen vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers afspreken deelnemers hiervoor compensatie te geven in het vermogen voor uw pensioen.

In de wet is vastgelegd dat de overstap naar de nieuwe regels zorgvuldig en zo evenwichtig mogelijk gebeurt. Er wordt gekeken naar de belangen van alle groepen deelnemers in dezelfde pensioenregeling. Zo mag er geen groot nadeel zijn voor één groep ten opzichte van andere groepen. 

Compensatie is bedoeld voor deelnemers die een nadeel hebben doordat de pensioenopbouw verandert. Daarom geldt dit alleen voor deelnemers die nog pensioen opbouwen. Bouwt u geen pensioen meer op? Dan ontvangt u geen compensatie.

Vakbonden of ondernemingsraden maken samen met werkgevers of de sectorale werkgeversorganisatie afspraken over compensatie voor deze groepen. Deze compensatie wordt door pensioenfondsen berekend. Deze afspraken kunt u vinden op de website van uw pensioenfonds.

De regels voor compensatie kunnen per pensioenfonds verschillen. Het gaat bijvoorbeeld om:

• Welke leeftijdsgroepen compensatie krijgen. Meestal zijn dit deelnemers tussen de 40 en 60 jaar. Ook andere leeftijdsgroepen kunnen in aanmerking komen voor compensatie.
• De hoogte van de compensatie.
• Of de compensatie in één keer wordt toegekend of over meerdere jaren wordt verdeeld.

Ook de financiële situatie van het pensioenfonds en het moment dat het pensioenfonds overstapt op de nieuwe regels kunnen van invloed zijn op de compensatie. Uw pensioenfonds informeert u wanneer het overstapt op de nieuwe regels.

Wilt u weten wat dit voor u betekent? Neem contact op of ga naar de website van uw pensioenfonds.

Hoe werkt compensatie?

Volgens de wet kan een pensioenfonds de compensatie op één moment geven of over meerdere jaren verdelen. Dat is maximaal tien jaar. Deze periode begint wanneer het pensioenfonds overstapt op de nieuwe regels. Vakbonden en ondernemingsraden maken samen met werkgevers(organisaties) afspraken over hoe lang deze periode duurt.

Krijgt u compensatie over meerdere jaren? Dan wordt er in de jaren waarin u nadeel heeft van de nieuwe regels vermogen toegevoegd aan uw pensioen. Dit gebeurt tot het einde van de periode waarin u compensatie krijgt. Dit geldt zolang u pensioen opbouwt bij het pensioenfonds.

Krijgt u compensatie op één moment? Dan krijgt u de compensatie als u pensioen opbouwt op het moment dat het pensioenfonds overstapt op de nieuwe regels. Dit vermogen wordt eenmalig toegevoegd aan uw pensioen. 

Vraag uw pensioenfonds voor welke manier gekozen is en wat dit betekent voor uw situatie.

Uw werk en gevolgen voor pensioen en compensatie

De keuzes die u maakt in uw werk kunnen gevolgen hebben voor uw pensioen. Ze kunnen ook invloed hebben op uw compensatie bij de overstap naar de nieuwe regels.

Gaat u bijvoorbeeld van baan wisselen, minder werken, met pensioen of onbetaald verlof nemen voordat uw pensioenfonds overstapt op de nieuwe regels? Dan krijgt u mogelijk geen compensatie. Zorg daarom dat u goed geïnformeerd bent.

Neem contact op met uw pensioenfonds. Op de website van uw pensioenfonds vindt u vaak informatie over compensatie en voor wie het bedoeld is. Zo weet u wat de gevolgen zijn en kunt u een goede keuze maken.

Compensatie in verschillende situaties

Wordt u ontslagen, wisselt u van baan, gaat u minder werken, neemt u onbetaald (ouderschaps)verlof op, gaat u mantelzorg verlenen, bent u arbeidsongeschikt, of gaat u met pensioen? Dan kan dit gevolgen hebben voor uw pensioen en uw compensatie.

Of u compensatie krijgt, hangt af van uw situatie. Hieronder staat een overzicht. Hierbij is uitgegaan van compensatie die wordt toegekend op één moment. Het kan ook zijn dat compensatie over meerdere jaren wordt verdeeld. Uw situatie is van belang op het moment dat uw pensioenfonds de compensatie toevoegt aan uw pensioen.  

Als u wordt ontslagen

Wordt u gedwongen ontslagen en is er een sociaal plan? Dan stopt uw werk.

Als het pensioenfonds nog niet is overgestapt op de nieuwe regels, kan het sociaal plan hiermee rekening houden. Bijvoorbeeld:

• U blijft in dienst bij de werkgever tot na de overstap naar de nieuwe regels.
• U kunt tijdelijk vrijwillig pensioen blijven opbouwen tot het pensioenfonds overstapt op de nieuwe regels en compensatie uitkeert.
• Er wordt een vergoeding afgesproken als compensatie niet mogelijk is.

Vraag bij uw vakbond of ondernemingsraad of er een sociaal plan is en wat er in het sociaal plan is afgesproken over pensioen en compensatie.

U gaat werken bij een andere werkgever

Er zijn verschillende situaties rond pensioen en compensatie mogelijk:

1. U blijft bij hetzelfde pensioenfonds
   Dit betekent dat zowel uw oude en nieuwe werkgever bij hetzelfde pensioenfonds zijn aangesloten. Weet u dit niet zeker? Vraag het na bij uw werkgever.
   • Uw nieuwe baan begint direct na uw oude baan.
     Dan blijft u pensioen opbouwen bij hetzelfde pensioenfonds. Er zijn geen gevolgen voor uw compensatie.
   • Uw nieuwe baan begint niet direct.
     Dan stopt uw pensioenopbouw tijdelijk. Als uw pensioenfonds dit aanbiedt, kunt u ervoor kiezen om opbouw van uw pensioen vrijwillig voort te zetten. Dit kan een oplossing zijn om in aanmerking te komen voor compensatie. Vrijwillig voortzetten is van belang als compensatie wordt toegekend in de periode waarin u geen pensioen opbouwt. Vrijwillige voortzetting kan soms ook met terugwerkende kracht.
     Vraag uw pensioenfonds:
     • Of vrijwillig voortzetten mogelijk is
     • Wat de kosten zijn
     • Of u recht heeft op compensatie
     • Wat dit betekent voor uw pensioen per maand
   • Let op: Door vrijwillig pensioen voort te zetten, bouwt u langer pensioen op bij het pensioenfonds. Daardoor wordt uw maandelijkse pensioen hoger. De kosten van vrijwillige voortzetting kunnen hoog zijn omdat u de kosten zelf betaalt. Uw werkgever betaalt niet meer mee. U kunt de kosten wel opgeven bij de belastingaangifte. U krijgt dan een deel van de kosten terug.
2. U gaat naar een ander pensioenfonds
   Dan zijn er ook verschillende situaties rond pensioen en compensatie mogelijk:
   • Uw oude pensioenfonds is nog niet overgestapt op de nieuwe regels, maar het nieuwe pensioenfonds wel.
     U kunt alleen vrijwillig pensioenopbouw voortzetten bij uw oude pensioenfonds als het pensioenfonds dat aanbiedt en als er fiscale ruimte is. Als u een nieuwe baan heeft waar ook een pensioenregeling aangeboden wordt, dan is hiervoor in het algemeen weinig (of geen) fiscale ruimte. Vraag bij uw oude en nieuwe pensioenfonds of dit mogelijk is.
   • Beide pensioenfondsen zijn nog niet overgestapt op de nieuwe regels.
     U kunt mogelijk compensatie krijgen bij uw nieuwe pensioenfonds. U hoeft niets te doen.
   • Uw oude pensioenfonds is al overgestapt op de nieuwe regels
     Is er compensatie afgesproken? Dan is de compensatie al toegevoegd aan uw pensioen. U hoeft niets te doen.

3. Uw nieuwe baan heeft geen pensioenregeling
   Er zijn dan twee mogelijkheden rond pensioen en compensatie mogelijk:
   • Uw oude pensioenfonds is nog niet overgestapt op de nieuwe regels.
     U kunt ervoor kiezen om uw pensioen vrijwillig voort te zetten. Neem contact op met uw oude pensioenfonds voor de mogelijkheden.
   • Uw oude pensioenfonds is al overgestapt op de nieuwe regels.
     Is er compensatie afgesproken? Dan is de compensatie al toegevoegd aan uw pensioen. U hoeft niets te doen.

Compensatie in een overzicht

Begint uw nieuwe baan direct na uw oude baan? Hieronder ziet u wat dit betekent voor uw compensatie.

Oude pensioenfonds	Nieuwe pensioenfonds	Wat betekent dit voor uw compensatie?
Niet overgestapt op nieuwe regels	Wel overgestapt op nieuwe regels	U krijgt geen compensatie. U kunt uw oude pensioen vrijwillig voortzetten als er fiscale ruimte is. Vraag uw oude en nieuwe pensioenfonds of dit mogelijk is.
Niet overgestapt op nieuwe regels	Niet overgestapt op nieuwe regels	Is er compensatie? Dan wordt de compensatie later toegevoegd aan uw pensioen.
Wel overgestapt op nieuwe regels	Niet overgestapt op nieuwe regels	Is er compensatie? Dan is de compensatie al toegevoegd aan uw pensioen.
Wel overgestapt op nieuwe regels	Wel overgestapt op nieuwe regels	Is er compensatie? Dan is de compensatie al toegevoegd aan uw pensioen.

U gaat mantelzorg verlenen of tijdelijk met verlof

Gaat u mantelzorg geven of neemt u tijdelijk verlof? Dan is het belangrijk om te weten of er tijdens uw verlof pensioenpremie wordt betaald.

• Blijft uw werkgever pensioenpremie betalen? Of betaalt u de premie zelf? Dan blijft u pensioen opbouwen. U kunt dan compensatie krijgen op het moment dat uw pensioenfonds overstapt op de nieuwe regels.
• Wordt er geen pensioenpremie betaald tijdens uw verlof? Dan bouwt u in die periode geen pensioen op. U krijgt dan ook geen compensatie als uw pensioenfonds overstapt tijdens uw verlof.

In uw cao of arbeidsvoorwaarden staat welke afspraken er zijn gemaakt over pensioen tijdens verlof. Vraag dit na bij uw werkgever. U kunt ook contact opnemen met uw pensioenfonds.

U gaat minder uren werken

Gaat u minder uren betaald werken? Dan bouwt u minder pensioen op. Het nadeel van de overstap naar de nieuwe regels is dan ook kleiner. Daardoor is de compensatie die u krijgt ook lager.

U kunt bij uw pensioenfonds vragen of u vrijwillig pensioen kunt blijven opbouwen voor de uren die u niet meer werkt. Hierdoor komt u mogelijk in aanmerking voor volledige compensatie.
Let op: de kosten van vrijwillige voortzetting kunnen hoog zijn omdat u de kosten zelf betaalt.

U gaat als zelfstandige werken en bouwt geen pensioen op

Gaat u als zelfstandige werken? En had u een baan waarbij u pensioen opbouwde via uw werkgever? Dan stopt uw pensioen via uw werkgever. Soms kunt u uw pensioen zelf verder opbouwen bij hetzelfde pensioenfonds. Dit heet vrijwillig voortzetten. Soms kan dit ook later nog met terugwerkende kracht. Of dit kan, hangt af van het pensioenfonds. Neem contact op met uw pensioenfonds voor meer informatie. Vraag uw pensioenfonds:

• Of vrijwillig voortzetten mogelijk is
• Wat de kosten zijn
• Of u recht heeft op compensatie
• Wat dit betekent voor uw pensioen per maand

Let op: Door vrijwillig pensioen voort te zetten, bouwt u langer pensioen op bij het pensioenfonds. Daardoor wordt uw maandelijkse pensioen hoger. De kosten van vrijwillige voortzetting kunnen hoog zijn omdat u de kosten zelf betaalt als zelfstandige. U kunt de kosten wel opgeven bij de belastingaangifte. U krijgt dan een deel van de kosten terug.

U gaat met pensioen

Gaat u binnenkort met pensioen? Dan kan compensatie nog een rol spelen bij de keuze wanneer u met pensioen gaat. In de praktijk spelen vaak meerdere factoren een rol, maar compensatie kan verschil maken. Soms kan een maand later met pensioen gaan al invloed hebben op de hoogte van uw pensioen. Vraag na bij uw pensioenfonds of dit mogelijk is en of u dan ook in aanmerking komt voor compensatie. 

Arbeidsongeschiktheid

Bent u arbeidsongeschikt? Dan loopt uw pensioenopbouw (gedeeltelijk) door zonder dat u daarvoor betaalt. U kunt dan ook recht hebben op compensatie. De hoogte hangt af van het percentage arbeidsongeschiktheid. Neem contact op met uw pensioenfonds voor meer informatie.

U gaat scheiden

Als u gaat scheiden heeft dit mogelijk gevolgen voor uw pensioen. Wat die gevolgen zijn hangt af van de afspraken die u maakt met uw ex-partner. Neem contact op met uw pensioenfonds voor meer informatie.

Uw pensioen kan veranderen door de nieuwe regels. In vergelijking met de oude regels, kunnen u en uw werkgever onder de nieuwe regels meer inleggen in uw pensioen in het begin van uw loopbaan, en minder tegen het einde. Dus gaat u halverwege uw loopbaan over van de oude naar de nieuwe regels? Dan heeft u niet de hogere inleg van het begin gehad, maar u krijgt wél de lagere inleg tegen het einde. Dit geldt vooral als u rond de 50 jaar bent. Uw totale (verwachte) pensioen kan daardoor tegenvallen.

Heeft u nadeel van de voorgenomen overstap? Dan kan uw werkgever samen met de werknemers(vertegenwoordiging) daarvoor compensatie bieden. In het geval dat uw werkgever en de werknemers(vertegenwoordiging) kiezen voor eerbiedigende werking is er geen sprake van eventueel nadeel en is compensatie dus niet nodig.

Bent u net begonnen met werken en pensioen opbouwen? Of gaat u bijna met pensioen en heeft u uw hele leven pensioen opgebouwd? Dan merkt u hier weinig of niets van.

Eerbiedigende werking: manier van premie inleggen blijft hetzelfde

Veel werkgevers en werknemers(vertegenwoordiging) kiezen samen voor ‘eerbiedigende werking’. Dit betekent dat de manier van premie inleggen niet verandert voor de werknemers die al in dienst zijn. De nieuwe manier van inleggen gaat dan alleen gelden voor toekomstige werknemers. U en uw werkgever blijven samen op dezelfde manier premie inleggen voor uw pensioen. Deze premie wordt hoger als u ouder wordt. In dat geval blijft uw pensioen hetzelfde en is compensatie niet nodig.

Let op: eerbiedigende werking geldt alleen zolang u bij dezelfde werkgever blijft en pensioen opbouwt in dezelfde regeling. Gaat u bijvoorbeeld uit dienst, en krijgt u een nieuwe baan met een nieuwe pensioenregeling? Dan komt u daar niet meer in aanmerking voor eerbiedigende werking. Houdt hier dus rekening mee, bijvoorbeeld als u de arbeidsvoorwaarden van uw nieuwe werkgever vergelijkt met uw oude werkgever.

Uw pensioenuitvoerder moet u informeren over uw pensioen. U krijgt elk jaar informatie en ook als u uit dienst gaat. Verandert de regeling, dan moet duidelijk zijn wat dit voor u betekent.

Compensatie: de manier van premie inleggen verandert

Kiest uw werkgever niet voor de eerbiedigende werking en voert hij voor alle werknemers de nieuwe manier van premie inleggen in? Dan kan dit voor sommige werknemers die al in dienst zijn betekenen dat er in de toekomst minder pensioenpremie wordt ingelegd. Daardoor bouwen zij minder pensioen op. Daarom moet uw werkgever samen met de werknemers(vertegenwoordiging) afspraken maken over hoe ze dit nadeel (deels) gaan compenseren. Dit kan op twee manieren:

• Via uw pensioen, door (tijdelijk) een hogere inleg, of
• Via uw salaris, bijvoorbeeld door extra loon.

Let op: veranderingen in uw situatie

Er zijn situaties die invloed kunnen hebben op uw compensatie of de eerbiedigende werking:

• Gaat u uit dienst? Dan stopt de pensioenopbouw. U ontvangt dan geen compensatie (meer) via uw pensioen of salaris. De eerbiedigende werking stopt ook.
• Wordt u gedwongen ontslagen? Dan is er mogelijk een sociaal plan. Vraag bij uw vakbond of ondernemingsraad of er een sociaal plan is en wat er in het sociaal plan is afgesproken over pensioen en compensatie.
• Begint u met een nieuwe baan? Vraag bij uw nieuwe werkgever of er een pensioenregeling is en bij welke pensioenuitvoerder deze wordt uitgevoerd (pensioenfonds of verzekeraar/PPI). Vergelijk uw nieuwe pensioenregeling bij uw nieuwe werkgever met uw huidige pensioenregeling.
• Gaat u (tijdelijk) minder werken? Dan bouwt u vaak minder pensioen op. Als u compensatie ontvangt, kan dit daarop invloed hebben. In uw cao of arbeidsvoorwaarden staan de afspraken hierover. Vraag dit na bij uw werkgever. 

Verandert er iets in uw situatie? Neem dan contact op met uw werkgever of pensioenuitvoerder.